Bộ Tài chính phản hồi kiến nghị về việc ghi nợ tiền sử dụng đất trên sổ đỏ

Bộ Tài chính vừa có văn bản trả lời kiến nghị của cử tri Tp.Hà Nội gửi đến sau Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV.

Theo đó, cử tri Hà Nội kiến nghị tiếp tục xem xét miễn, giảm tiền sử dụng đất đối với các hộ gia đình khi chuyển mục đích sử dụng đất từ đất vườn, ao sang đất ở (trong hạn mức) để tách thửa cho con cái; đồng thời cho phép người dân được ghi nợ tiền sử dụng đất trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) và trả dần trong thời hạn nhất định (từ 5 đến 10 năm).

Cử tri cũng đề nghị giảm mức thu tiền sử dụng đất đối với các hộ có diện tích đất vườn, ao gắn liền với đất ở nhằm giảm áp lực tài chính, tạo điều kiện để người dân được sinh sống hợp pháp trên chính mảnh đất của mình.

Pháp luật hiện hành đã có quy định về việc ghi nợ tiền sử dụng đất trên sổ đỏ, song chỉ áp dụng cho một số đối tượng cụ thể, chứ không mở rộng đại trà cho tất cả các hộ gia đình, cá nhân chuyển mục đích sử dụng đất (Ảnh: Hữu Thắng).

Về nội dung này, Bộ Tài chính cho biết, pháp luật đất đai hiện hành đã có quy định về miễn tiền sử dụng đất và ghi nợ tiền sử dụng đất khi cấp Giấy chứng nhận lần đầu đối với trường hợp chuyển mục đích sử dụng từ đất không phải là đất ở sang đất ở do tách hộ.

Cụ thể, khoản 2 Điều 18 và Điều 22 Nghị định số 103/2024 ngày 30/7/2024 của Chính phủ quy định: miễn tiền sử dụng đất trong hạn mức giao đất ở khi cấp Giấy chứng nhận lần đầu đối với hộ gia đình là người dân tộc thiểu số, hộ nghèo tại các địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc và miền núi, theo quy định tại khoản 1 Điều 157 Luật Đất đai năm 2024.

Đồng thời, pháp luật cũng đã quy định các trường hợp được ghi nợ tiền sử dụng đất khi cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại Nghị định số 88 ngày 15/7/2024 và Nghị định số 101 ngày 29/7/2025 (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 226 ngày 15/8/2025) của Chính phủ.

Quy định giảm mức thu khi chuyển mục đích đất vườn, ao sang đất ở

Đối với kiến nghị giảm mức thu tiền sử dụng đất cho các hộ có đất vườn, ao gắn liền với đất ở (kể cả trường hợp tách hộ), Bộ Tài chính cho biết, tại khoản 10 Điều 4, điểm c khoản 2 và điểm b khoản 3 Điều 10 Nghị quyết số 254 ngày 11/12/2025 của Quốc hội đã quy định mức thu tiền sử dụng đất theo hướng giảm so với quy định hiện hành.

Theo đó, đối với diện tích đất không vượt quá 2 lần hạn mức giao đất ở mới, mức thu tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích từ đất vườn, ao hoặc đất nông nghiệp trong cùng thửa đất có nhà ở được xác định theo hướng thấp hơn so với quy định tại Luật Đất đai năm 2024 và Nghị định số 103/2024 (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 291/2025).

Các nội dung này đã được cụ thể hóa tại Điều 6 và khoản 2 Điều 12 Nghị định số 50 ngày 31/01/2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Nghị quyết số 254/2025/QH15 về cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai đối với tiền sử dụng đất, tiền thuê đất (có hiệu lực từ ngày 31/1/2026).

Kiến nghị mở rộng đối tượng được ghi nợ tiền sử dụng đất

Cử tri Hà Nội cũng kiến nghị rà soát, bảo đảm sự thống nhất giữa Điều 16 Nghị định số 45/2014 với Điều 22 Nghị định số 103/2024 và khoản 8 Điều 1 Nghị định số 291/2025 do hiện chưa quy định cụ thể việc ghi nợ tiền sử dụng đất đối với hộ gia đình, cá nhân gặp khó khăn về tài chính khi chuyển mục đích sử dụng đất.

Việc này nhằm tháo gỡ khó khăn cho người dân, khuyến khích chuyển mục đích sử dụng đất hợp pháp và hạn chế tình trạng sử dụng đất sai mục đích.

Bộ Tài chính cho biết, Luật Đất đai năm 2024 được Quốc hội thông qua ngày 18/01/2024 và có hiệu lực từ ngày 1/8/2024. Theo phân công của Chính phủ, Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) và Bộ Tài chính chịu trách nhiệm xây dựng, trình Chính phủ ban hành các nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đất đai.

Theo chức năng, Bộ Tài chính chủ trì xây dựng Nghị định số 103/2024 (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 291/2025) quy định về tiền sử dụng đất.

Trong đó, khoản 1 Điều 22 Nghị định số 103/2024 quy định: đối tượng, mức tiền và thời hạn ghi nợ tiền sử dụng đất thực hiện theo quy định tại Nghị định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và Nghị định về cấp Giấy chứng nhận; trình tự, thủ tục ghi nợ, thanh toán và xóa nợ được thực hiện theo quy định hiện hành.

Theo khoản 3 Điều 111 Luật Đất đai năm 2024; khoản 1 Điều 26 Nghị định số 88/2024; điểm a khoản 11 Điều 18 Nghị định số 101/2024 (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 226/2025), đối tượng được ghi nợ tiền sử dụng đất gồm:

Người được bố trí tái định cư; Cá nhân, hộ gia đình đang sử dụng đất có nhu cầu ghi nợ khi được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu.

Trường hợp cần điều chỉnh, mở rộng đối tượng được ghi nợ tiền sử dụng đất, Bộ Tài chính đề nghị cử tri kiến nghị với Bộ Nông nghiệp và Môi trường để xem xét theo đúng chức năng, nhiệm vụ được giao.